Wissels en Motoren
Original sent date : Wed Oct 16 01:53:10 CEST 2002
Dank voor jullie reacties zover inzake het vullen van de "database" (nee
dit is geen signaal om daarmee te stoppen, maar vooral een aanmoediging
om daarmee door te gaan ;-))
Graag pik ik uit hetgeen ik voorbij zie komen er even 2 aspecten uit. Ik
kopieer Helmut Breedeveld (heb ik je naam zo goed?) hiermee in omdat dit
wellicht voor hem ook interessant is. Als het teveel technotalk is sla
je het maar over.
Wissels
Bij het oorspronkelijke ontwerp van DINAMO (lang voordat het systeem een
naam had) ben ik er op grond van eigen ervaring van uit gegaan dat
wisselspoelen maximaal 1A 'trekken'. In mijn situatie was dat toen ook
zeker het geval. De oude Fleischmann wissels (althans de ca 20
exemplaren die ik heb) schakelen allemaal betrouwbaar tussen 0,8 en 1A
en de nieuwe meestal vanaf zo'n 0,7A. Ik heb ook getest met Roco's.
Zowel de normale als de ondervloeraandrijving schakelt volgens mijn
ervaring probleemloos op 0,8 - 1A.
In feite zou de schaal niet uit moeten maken. Immers zowel Fleischmann
als Roco gebruiken voor beide schalen (H0, N) dezelfde spoelen.
Ervaring van sommige andere gebruikers leert inmiddels dat er wel
degelijk merken zijn die aanzienlijk meer nodig hebben dan de 1A. Nu kun
je met enige trucs de RM51 wel meer dan 1A laten leveren, echter het
probleem als je verschillende typen/merken wissels gebruikt is dat de
karakteristieken te ver uiteen liggen. Zo heeft 1 wissel bv 1,6A nodig
om te schakelen terwijl de ander doorbrandt bij 1,5A. Helaas heeft het
een van de Hugo's een paar wissels gekost om daar achter te komen. De
oplossing die ik Hugo indertijd heb voorgesteld is om een aantal PS
uitgangen te voorzien van een externe transistor. Daarmee wordt
feitelijk de stoomsterkteregeling omzeild en krijgen de wissels die met
die betreffende uitgang worden geschakeld de volle spanning over de
spoelen, terwijl de andere wissels nog steeds netjes geregeld worden.
Zaak is wel nu op te passen dat de wissels die op de 'versterkte
uitgangen' zijn aangesloten niet teveel stroom krijgen. Eventueel moet
je die stroom daarom begrenzen met een weerstand die je achter de extra
transistor hangt. Per PS uitgang heb je slechts 1 transistor en
eventueel 1 weerstand nodig en daarmee kun je, afhankelijk van het
aantal PD uitgangen dat je gebruikt, meerdere wissels schakelen, dus de
investering valt erg mee.
DINAMO regelt daadwerkelijk de stroom door de spoelen door middel van
een soort modulatietechniek, vergelijkbaar met de wijze waarop vaak de
stroomsterkte door industriele solenoids (spoelen van elektromagnetisch
bediende kleppen) wordt geregeld. Het voordeel hiervan is dat spreiding
in de weerstand van verschillende spoelen grotendeels wordt
geelimineerd. De nauwkeurigheid waarmee de stroomsterkte wordt geregeld
is afhankelijk van de schakelfrequentie waarmee dit gebeurt (ik zal hier
niet ingaan op de technische details). Oorspronkelijk was die
schakelfrequentie 7 KHz. Met ingang van RM51 rel 2.03 is deze verhoogd
naar 14 KHz, hetgeen in elk geval bij mij tot een betrouwbaardere
werking van de wissels heeft geleid. Met RM51 rel 2.1 is de
schakelfrequentie nogmaals verdubbeld tot 29 KHz (mits je processor op
22 MHz draait).
--> Als er nu nog steeds wissels zijn die niet lekker schakelen, terwijl
ze het normaliter op 1A zouden moeten doen is het wellicht de moeite
waard versie 2.1 eens te proberen.
Motoren
Het is alom bekend dat pulsbreedtemodulatie leidt tot een duidelijk
betere rijgedrag dan puur analoog bedrijf, vooral bij langzaam rijden.
Feitelijk wordt een "digitale" lok (met decoder) intern ook met
pulsbreedtemodulatie gestuurd. Het enige verschil met DINAMO is dus
eigenlijk dat de aansturing bij DINAMO buiten de lok plaatsvindt. Omdat
er bij pulsbreedtemodulatie een pulserende spanning op de
motorwikkelingen staat treedt er enige 'brom' op. Dit hoor je vooral bij
stapvoets rijden, maar goed, zo langzaam rijden is bij analoog bedrijf
in de meeste gevallen niet eens mogelijk en bovendien, zo veel herrie is
het nu ook weer niet. Ik sluit niet uit dat dit extra geluid bij H0
sterker is dan bij N spoor. Hoe groter de motor, hoe meer massa er kan
trillen en hoe meer geluid je hebt - lijkt me. Inmiddels wordt
pulsbreedte nu al tientallen jaren toegepast en extra slijtage aan
motoren a.g. hiervan is nog nooit aangetoond.
Er zijn enkele motoren die zich van nature minder goed met pulsbreedte
laten sturen, dit zijn de de zogenaamde klokankermotoren, in de
modelspoorvolksmond beter bekend als Faulhabers. De reden is dat een
klokanker een extreem lage zelfinductie heeft. Als de motor stil staat
en geen tegen-EMK levert en je zet er een zeer smalle puls op (langzaam
rijden) dan gaat a.g.v. deze smalle puls een relatief grote stroom lopen
met als resultaat dat de motor zeer snel aanloopt. Mijn persoonlijke
ervaring met H0 Faulhabers i.c.m. DINAMO is echter dat er een goed
rijgedrag uit te halen is. Wel is het zo dat een normale motor meestal
pas in beweging komt bij bv snelheidsstap 9, terwijl een Faulhaber al
bij 2 begint. Het totale regelbereik van een Faulhaber is meestal ook
iets minder. Aangezien je van de 63 snelheidsstappen er echter ook bij
een Faulhaber altijd nog wel een stuk of 15 overhoudt is dat ruimschoots
voldoende, zeker i.c.m. een zekere natuurlijke souplesse die een
Faulhaber vertoont. Gelukkig is in Koploper de karakteristiek van elke
lok onafhankelijk in te stellen. De regelbaarheid wordt groter als je
een wat lagere voedingsspanning kiest. Met N-schaal Faulhabers heb ik
zelf geen ervaring. Ik hoop dat iemand die kan toevoegen!
Specifiek aandachtspuntje is permanente verlichting. In de eerste plaats
is dit een optie: je hoeft het niet te gebruiken. Verlichtingssterkte op
0 = permanente verlichting uit. In principe zouden alle normale motoren
tegen de HF wisselspanning moeten kunnen, maar een garantie hiervoor kan
niemand geven. Devies: alleen gebruiken als je zeker weet waar je mee
bezig bent en op eigen risico. Tip: Het is meestal vrij simpel om de
wisselstroom door het motoranker te meten a.g.v. de HF verlichting. Doe
dit! Ik zou zeggen dat zo'n 20mA weinig kwaad kan, reken maar uit hoe
weinig vermogen/warmteontwikkeling dat is (mijn Fleischmanns zitten zo
rond de 10 a 15mA en een enkele Roco zo rond de 25mA). Een uitzondering
is hier weer het klokanker. Een klokanker wordt werkelijk bloedheet als
gevolg van deze HF wisselspanning. Daarom moet je (alleen) als je
permanente verlichting toepast voor een klokanker altijd een smoorspoel
van ca 15mH plaatsen. Een bijkomend (met de nadruk op dit laatste woord)
voordeel van de extra spoel is dat de regelbaarheid van de Faulhaber
d.m.v. pulsbreedtemodulatie verbetert. In N-schaal is zo'n spoel vast
een probleem; ik denk niet dat je daar ruimte voor hebt zonder veel
hak-en-breekwerk. M.a.w: als je N-schaal rijdt met Faulhabers lijkt
permanente verlichting mij niet toepasbaar, maar dat is ook de enige
beperking die ik kan bedenken.
Met vriendelijke groeten,
Leon van Perlo
------------------------ Yahoo! Groups Sponsor ---------------------~-->
Sell a Home for Top $
http://us.click.yahoo.com/RrPZMC/jTmEAA/jd3IAA/8ZCslB/TM
---------------------------------------------------------------------~->
To unsubscribe from this group, send an email to:
mailto://dinamousers-unsubscribe@yahoogroups.com
Your use of Yahoo! Groups is subject to http://docs.yahoo.com/info/terms/